sezinlegez.com

Rögar Kapakları Aşkına Japonya!

»Nisan ayında açan kiraz ağacı (nam-ı diğer sakura) çiçekleri.

japonya
Ülkeyi masal diyarına dönüştüren kiraz çiçekleri. (foto kaynak: pixdaus.com)

 

»Büyüleyici geleneksel mimarisi.

japonya
Todaiji Tapınağı. (foto kaynak:japan-guide.com)


»Geleneklerine sıkı sıkıya bağlı kültürleri.

japonya
 Geleneksel  bir seramoni. (foto kaynak: 3statefest.com)


»Anime/manga kültürleri (özel ilgi alanıma girer kendileri).

japonya
En sevdiklerimden biri; Samurai Champloo. (foto kaynak: wall.rimbuz.com)


»Doğa harikaları.

japonya
Kyoto'dan bir bambu ormanı. (foto kaynak: placestoseeinyourlifetime.com)


Başladığım bu; "Japonya'ya gitmek için nedenler" listem, böylece uzayıp gider... Listeye herkesin Japonya deyince aklına ilk gelen, olmazsa olmazlarla başladım ama benim listemde sıra dışı bir neden daha var; rögar kapakları!

japonya
Örneklere renksiz ama güzellerden başlıyorum.


Evet şu sokaklardaki, kaldırımlardaki, genelde pis ve çirkin olan, metal kapaklar. Çoğu zaman hiç dikkatinizi bile çekmez ve üzerine basıp geçtiğiniz, işlevsiz (tabii ki genç bir mutant kaplumbağa değilseniz ve evinizin kapısı değilse) gibi duran, şehrin alt yapısının göz ardı edilen elemanları...
 

japonya
Japonya'daki rögar kapakları.


Ama Japonya'da durumlar böyle değil! Sokaklar, kaldırımlar rengarenk, özel tasarlanmış rögar kapaklarıyla adeta süslenmiş halde. Nerede, nasıl bir rögar kapağıyla karşılaşacağınız tamamen bir süpriz çünkü sayılarının 6000 olduğu "tahmin" ediliyor. Peki bazı konularda dünyanın geri kalanına göre biraz "garip" zevkler sergileme potansiyelleri olan bu insanlar neden bu çılgınlığı başlatmış?

japonya
Japonya'daki rögar kapakları.


Eskiden beri Japonya'nın kanalizasyon ve drenaj sistemi mevcut olsa da (ki yaşı yaklaşık 2000'dir) modern anlamda kanalizasyon sistemi 19. yüzyılın sonlarında kurulmuş. Kurulan bu yeni sisteme halkın katılımı tam anlamıyla sağlanamamış, konutların sadece  %60'ı yeni kanalizasyon sistemine bağlıymış. Az miktardaki katılımı arttırmak için bakanlıkta görevli bir bürokratın aklına en etkili yöntem olarak "görünürlük"ün arttırılması gelmiş. Böylece; her şehrin, kasabanın, köyün kendine özgü rögar kapağı tasarlayıp yapması teşvik edilmiş. Şu an Japonya'daki yaklaşık 1780 belediyenin neredeyse %95'i kendi kimliklerini yansıtan tasarımlarda rögar kapaklarına sahip. Hatta belediyeler arasında, tatlı bir rekabete bile sebep oluyormuş bu proje.

japonya
Japonya'daki rögar kapakları.


Japon kültürüne ait her türlü öğenin görülebileceği rögar kapakları genellikle; bölge veya yerleşime özgü sembolleri taşıyor. Mesela Tokyo'da; bilgelik ve uzun ömürlülüğün sembolü olan kaplumbağa, rögar kapaklarının ana motifi olarak görülüyor. Kent simgesi yapılar, insanlar, festivaller, çiçek ve doğa motifleri de kapakları süsleyen diğer örneklerden.

japonya
Japonya'daki rögar kapakları.


Japonlar her zamanki gibi işi ilerletmiş. "Japon Rögar Kapağı Topluluğu" adında; Tokyo'da merkezleri bulunan ve 32 şirketten oluşan bir toplulukları bile var.

japonya
Japonya'daki rögar kapakları.


Bu rengarenk rögar kapaklarıyla internette ilk karşılaştığımdaki tepkim; "Oraya gitmeliyim!" olmuştu. Çünkü gezdiğim şehirlerde; üzerinde o şehrin adı veya şanslıysam o şehirle ilgili resim, kabartma olan rögar kapaklarında fotoğraf çekmek gibi bir koleksiyonum/hobim var:) Her zaman sanat değeri taşıyan bir rögar kapağı bulamasam da mütevazi koleksiyonumu renklendirmek için sizce de Japonya en doğru yer değil mi? :)

manhole cover
Rögar kapağı koleksiyonumundan bir kaç örnek.